CEMİL ALTINBİLEK

Manisa'da Mevlevihane ve Mevlana

Manisa´da Mevlevihane ve Mevlana
Manisa Denge Gazetesi/09.10.2006/www.etvmanisa.com

MANİSA´DA MEVLEVİHANE VE MEVLANA

Manisa Mevlevihanesi, Osmanlı Asırlarından da önce, Selçuklu-Beylikler döneminde, Saruhanoğlu İshak Bey zamanında 1368 tarihinde inşa edilmiştir.

Bu dönemde, İslami gaza ve cihat fikri, Alperenlik mefhumu ile birleşmiş, nazari İslam ilmi ve yaşayışının yanı sıra, daha halk tipi ve günlük hayata entegre olmuş, "eline , diline, beline" sahip olma gibi sade prensipler ile yaşam bulmuş tasavvuf ocakları; hem toplum irfanını mayalanmış, hem de Türkmen Boyları arasında birleşme zemini sağlanmıştır.

İşte Manisa Mevlevihanesi de, Moğol istilaları sonucu siyasi ve ekonomik dengeleri bozulmuş Anadolu´nun batısında insanların maneviyatına yön veren tasavvuf ocaklarından birisi olarak kurulup, Konya merkezinden taşra Mevlevihanelerine de siyasi katkıları ile Saruhan Beyliğinin, Selçuklu Devleti ve bakiyeleri ile aralarında kaynaştırıcı bir rol de oynamıştır.

Manisa da 1400´ ler den sonra başlayan Osmanlı yüzyıllarında da Mevlevihane önemini sürdürmüş, hatta Osmanlı tahtına çıkacak şehzadelerin, Manisa Sancağından yetiştiği gibi, Mevleviliğin merkezi kabul edilen Konya Asitanesindeki posta oturacak halifelerin de Manisa Mevlevihanesinde yetişmesi geleneği yerleşmiştir.

Mensuplarına İslam dinini ilahi bir musikinin refakatinde sema ederek yaşatan, birkaç metrekarelik çile hanelerinde tefekkür ve ibadet ile terbiye eden, mutfaklarındaki edep ve erkan ile yoğuran Mevlevhaneler, şiir ve musiki ile bulundukları yerlerde, zamanın güzel sanatlar akademileri misali, kültür hayatına da yön vermişler, 1925 yılındaki Tekke, Dergah ve zaviyelerinin kapatılmasına kadar, bu faaliyetini sürdürmüşlerdir.

1925 yılından itibaren diğer tekke ve dergahlar gibi, tarihi misyonları sona eren Mevlevihanelerden, Mevlana´nın zaman ve mekanları aşan sevgi ve aşk anlayışı; onu sevenlerinin gönüllerine, sohbetlerine ve sanatlarına taşınmıştır.

Tıpkı vaktiyle Mevlana´nın; "Hz. İbrahim´in inşa ettiği Kabe´ye Allah gelip bir gün oturmadı, ama benim gönül Kabe´mden bir gün bile çıkmadı." Dediği gibi, bu gün Mevlana, sevenlerinin gönlünde yaşamakta, sevgi ve aşk öğretisi ise Akademik toplantı ve merkezlerde terennüm edilmektedir.

Nitekim, Manisa Belediyesi ile Manisa´da kurulu, Mevlana Araştırma Kültür Sanat Derneği´nin (Maksad) ortaklaşa düzenledikleri "Mevlana, Mesnevi ve Mevlevihaneler Sempozyumu" 30 eylül ve 1 ekim 2006 günlerinde gerçekleşmiştir.

Bu toplantıda, Profesör, Doçent, Doktor veya araştırma görevlisi, tamamı Üniversite mensubu 47 kişi konuşmacı olarak katılarak Mevlana hakkında tebliğlerini sunmuşlardır.

Bu derece katılımlı ve kapsamlı bir sempozyumun Manisa´da, Manisa Belediyesi ve Manisa Mevlana Derneği-Maksad tarafından düzenlenerek, başarı ile gerçekleştirilmiş olması, her türlü takdirin üzerindedir ve Manisa´nın tarihi mirasına çok yakışmıştır. Bu sebeple Belediye yetkililerini ve bilhassa bu toplantının banisi, yakın bir tarihte hakka yürüyen Emrehan Küey´in kıymetli eşi Nazlı Küey ve yardımcısı Mehmet Veysi Dörtbudak´ı canı gönülden kutluyorum.

Cemil Altınbilek - İstanbul Manisalılar Derneği Başkanı
avukat@cemilaltinbilek.com - info@istanbulmanisalilar.org